د میخانیک انجنیری څانګه

د میخانیک انجنیري هغه څانګه ده چې د طبیعی قوانینو ٬ ریاضیاتو ٬ فزیک او د موادو د علم څخه رامنځته شوی دي.   میخانیک انجنیری د شننې ٬ ډیزاین ٬ تولید ٬ د فابریکو د جوړولو ٬ انجنونو ٬ ماشینونه ٬ د تسخین او تهویه سیستم سره سر اوکار لري . دغه څانګه دقیقې پوهې ته چې میکانیک ٬ کینماتیک ٬ ترمودینامیک ٬ فلوید میکانیک ٬ د موادو او انرژي پوهې  اساسي نظریې په کې شاملې دي، اړتیا لري . د میخانیک انجنیران په دغه څانګه کې اساسی اصولو او د نورو موضوعاتو شننې ته چې د اجناسو په ډیزاین ٬ د خدماتو په ارایه کولو٬ د څیړنې په پراختیا ٬ د تولید په فابریکو کې  د تخنیکی او تجارتی فعالیتونو په اجراکولو ٬ په صنعتی وسایلو او ماشینونو ٬ د اوبو د   تودولو او سړه کولو په سیسټمونو، تهویه، نقلیه وسایلو، طیارو، بیړیو، روباتونو ٬ طبی وسایلو او نورو موضوعاتو کې تطبیقیږي، اړتیا لري. 

 میخانیک انجنیران هغه ماشینونه تولید او ډیزاینوی چې انرژي د استفاده کولو لپاره آماده کوی . لکه د موټرونو انجن ٬ او هستوي راکټونه . هغوي په  همدې ډول هغه ماشینونه ډیزاینوي چې انرژ ی مصرفوي او کار سرته رسوي لکه ایرکانډیشنونه٬ برقي ارې٬ لیفټونه او د چاپ ماشینونه. د میخانیک انجنیران پرمختلفو وسایلو کار کوي.  د کوچنیو میکانیزمو څخه د کوچینو وسایلو لپاره کار اخیستل کیږي څو لوی ګیرونه د بولدوزرو لپاره د اقیانوس له تل څخه تر فضا پورې. د میخانیک انجنیری ساحه ډیره پراخه ده. ځیني عنوانونه یی عبارت دی له  - د هوا دکګړتیا کنترول٬ د چابیریال ساتنې سیستم ٫ تولید او توموتیف څخه.  

د میخانیک انجنیران په عمومی توګه ددغو څانګو په یوه برخه کې خپل تخصص اخلی. د مثال په ډول هغوی کولای شی د طیارې د انجنیرانو او یا د تسخین د تجارتی وسایلو سره کار وکړي. د دغه څانګې نورې  تخصصی  رشتې عبارت دي له فلوید٫پاور٬ د تجهیزاتو سره کاراو بایو انجنیرینګ. د میخانیک نور انجنیران پر یوه ځانګړي صنعت کار کوي، لکه پټرولیم او یا پلاسټیک .

د میخانیک انجنیری د هرې څانګې په داخل کې مختلفې دندې  شتون لري. ځینې انجنیران اجناس ډیزاینوي . هغوی باید د بازاز ٬ د تولید د وسایلو فزیکی ستونزې ٬ په چاپیریال باندې د وسایلو د قیمت او د وسایلو د اغیزې پیژندنه وکړي . د میخانیک انجنیران د تولید او نصبول په ماشینونو باندې نضارت کوي . د میخانیک انجنیران زیاتره په هغو شرکتونو کې کار کوي چې لومړني مواد ٬ ترانسپورتی، برقی او ماشینونه تولید وي او د میخانیک ځینې انجنیران ددغو وسایلو د ساتنې مسولیت په غاړه لری او ځینې یې بیا د خرڅولو ٬ څیړنې پراختیا او تدریس په برخو کې د پوهنتون په سطح کار کوي. د میخانیک انجنیران په همدې ډول په اداری او مشورتی برخو کې هم په کاربوخت دي.

زده  کړې:

د نړي ټول پوهنتونونه د میخانیک انجنیری په مختلفو برخو کې، تحصیلی اسناد ورکوي. په افغانستان ٬ بنگله دیش، چین، هند، نیپال او  شمالی امریکا کې د میخانیک انجنیری د لیسانس دورې  پروګرامونه د څلور او معمولا د پنځو کالو د پاره پروګرام  (Bachelor of Science-B.Sc., Bachelor of Technology-B.Tech., Bachelor of Engineering-B.Eng., and Bachelor of Applied Science-B.A.Sc.) لري . اسپانیا، پرتګال او د جنوبی امریکا زیاتره هیوادونه چې نه د B.Sc.  پروګرام او نه دB.Tech.  پروګرام کاروي، د میخانیک انجنیرانو  نوم کارول کیږي او د کورسونو سیستم یی د زده کړې  پنځه او یا شپږ میاشتني دوره لري . په ایټالیا کې دغه دوره پنځه کاله ده خو د میخانیک  انجنیر په توګه د خپلې زده کړي په پای کې یوه دولتی آزموینه تیروي.  

د امریکا په متحده ایالاتو کې د لیسانس دورې لپاره د میخانیک انجنیری پروګرامونه د  "ابیت" Accreditation Board for Engineering and Technology (ABET) له خوا منل شوي دي  څو کورسونه ٬ ستنډردونه ٬ سره ورته زده کړې  په ټولو پوهنتونو کې په پام کې ونیول شي  په کاناډا کې دغه دندې   Canadian Engineering Accreditation Board (CEAB)  په غاړه لري. زیاتره هیواودونه چې د انجنیری څانګې لری، د انجنیری د پروګرامونو  د تاییدولو سره ورته انجمنونه  هم لري .

د میخانیک ځینې انجنیران په لوړو درجو لکه   Master of Engineering (M.E.)، Master of Science (M. Sc.)، Master of Engi

neering Management (M.E.M.)،Philosophy Doctor (Ph.D.)  و Engineer’s Degree (Eng. D.)   کې خپلو زده ګړو ته دوام ورکوي. د ماسټری په څانګه کې زده کړې کیدای شي د څیړنې او یا پرته له څیړنې څخه وي خو د Ph.D.  په برخه کې څیړنه شامله ده او زیاتره د اکاډمیکوفعالیتونو د پیل د ټکي په توګه شمیرل کیږي.

 

د میخانیک انجنیری کورسونه :

 ځانګړي شوی کورسونه د تحصیلی درجې د  مختلفو پروګرامونو دشرایطو د بشپړولو لپاره توپیر لري. کله کله پوهنتون مختلف مضامین په یو کورس کې شاملوي او ځینی کله کله یو مضمون په مختلفو کورسونو ویشی . دا کار په هرپوهنتون کې د استادانو په شمیر او د څیړنو په ډګرونو پورې اړه لري. د میخانیک انجنیری اساسی مضمونونه په لاندې ډول دي:

  • سټاټیک ا و ډینامیک
  •  د جامداتو میکانیک او د موادو مقاومت
  • اندازه کول او Instrumentation
  • ترموډینامیک، د حرارت لیږد، د کانورژن  انرژی او  HVAC
  • د سیالاتو میخانیک
  • د میکانیزم  ډیزاین (کینماتیک او دینامیک)
  • تکنالوژی او  یا د تولید پوسه
  • هایدرولیک برو
  • د انجنیری ډیزاین
  •  اتوماتیک کنټرول
  • د موادو انجنیری
  • نقشه ایستل، CAD (شامل Solid Modeling) او CAM

په همدې ډول د میخانیک انجنیران باید  د کیمیا، Chemical Engineering، برق انجنیری ،  سیول انجنیری ا و فزیک  د اساسی نظریو په تحلیل او څیړنه  قادر وي. د انجنیری په زیاترو پروګرامونو کې څو سمسټره Calculus، شامل دي او په همدې ډول د ریاضی پرمختللی تیوریګانې لکه تفاضلی معادلات ٬ قسمی تفاضلی معادلات ٬ خطی او مډرن الجبر ٬ تفاضلی هندسه په بر کې نیسي .

 

د میخانیک انجنیری ډیر پروګرامونه د میخانیک انجنیری د اصلی کوریکولم تر څنګ ځانګړي پروګرامونه لکه روبوتیک، ترانسپورت ا و لوجستیک، Cryogenics،  د سوزیدونکو موادو تکنالوژی ،  اتوموتیف انجنیری، Bio-mechanics، ارتعاشات، آپتیک او داسې نو ر چې په یوه خپلواکه څانګه کې نه وی ارایه کوي.  څیړنه او یا د ټولنیز پروژو د تجربو  لاسته راوړل  د میخانیک انجنیری د ډيرو پرګرامونو د ستونزو د حل لپاره دي. د میخانیک انجنیری محصلان زیاتره د یو اویا ترهغه زیات انترشیپونه د خپلو زده ګړو په بهیر کې سرته رسوي په داسی حال کې چې په انترشیپ کې ګډون د پوهنتون له خول اجباری نه وي .

د میخانیک انجنیری د څانګې  لابراتوارونه

 

  1. د اتومات د کنترول لابراتوارونه د برق د څانګې سره

      2-  د موادودمقاومت لابراتوارسیول د څانګې سره

      3- اندازه کولو د وسایلو لابراتوار

      4- د تولید د پروسې لابراتوار

     5 د داخلی احتراق د انجنونو لابراتوار

      6-د HVAC  لابراتوار

      7-د سیالاتو د میخانیک لابراتوار       

 

 د میخانیک انجنیری  د څانګې درسی نصاب

 د مضامینو کودونه د ABET  د سیستم په مطابق په لاندې ډول دي :

EF: د انجنیری پوهنځي (د غه اختصاري نښه د ټولو اساسی مضمونونو لپاره په کار وړل کیږي)

ME:  میخانیک انجنیری

 د مثال په ډول دME 321 کود د میخانیک انجنیری د اړوند کورس څرګندونکی دی ٬ دریم کال ۲۱ نمبر مضمون دی. د مضمونونو شمیره د یوې څانګې په مضمونونو کې نه دی تکرار شوې .

 

د کورسونو ځانکړتیاوئ  :  د ا نجینري پوهنځي لپاره د کورسونو مشخصات د کورسونو شمیره ده ، د کورس سرلیک ٬ د کریدیتونو شمیر په یو سمسټر کې او د درسی ساعاتونو شمیر  (Contact Period)  په يوه اونۍ کې  دي. په  درسی ساعاتونوکې لکچر، تمرین او لابراتوار شامل دي اود هر درسی ساعت وخت ۵۰ دقیقې دي.

 

 لاندیني مخففات  ددغې څانګې د درسی پروګرامونو لپاره د استفادې وړ دي .

Cr کریدیت، Re د تمرین د حل لپاره درسی ساعتونه ، Le د لکچر لپاره درسی ساعتونه ، Lb د لابراتوار لپاره درسی ساعتونه ، Engl  د انګلیسی مضامینو څرګندوونکی ،  Math  د ریاضی د مضمونونو لپاره مخفف ،   Phyد فزیک مضمون لپاره مخفف ، Hist  د تاریخ لپاره، Is  د اسلامی ثقافت د مضمونونو لپاره  ،EE  د برق انجنیری ، ME میخانیک انجنیری،  CE سیول انجنیری او AR د مهندسی د پاره مخ

 د میخانیک انجنیری په څانګه کې په مجموعی ډول د اتو سمسټرو په بهیر کې د ۱۵۳ کریډټو مضمونونه تدریس کیږي چې له دې جملې څخه  (%30)  اساسی مضمونونه، (%56  )  د څانګې تخصیصی مضمونونه او (% 14 )  پوهنتون شموله مضمونونه یا هغه مضامین چې په ټول پوهنتون کې تدریس کیږي، په برکې لري.

 

لومړی کال   عمومي انجینری

 لومړي سمسټر

د مضمون ګتکوری

 تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

پوهنتون شمول

ادبیات

نه لري

 

2

2

3

انگلیسی I

Engl101

اساسی

د برق څانګه

نه لري

2

 

4

4

کلکولس I

Math101

اساسی

د میخانیک څانګه

نه لري

 

6

1

3

تخنیکي رسمI

ME101

اساسی

د برق څانګه

نه لري

 

3

2

3

د انجنیری ا و کمپیوتر مبادی

EE101

تخصصی

دمیخانیک څانګه

نه لري

2

3

3

4

انجنیری فزیک I

Phys101

پوهنتون شمول

شرعیات

نه لري

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

Is101

پوهنتون شمول

اجتماعی علوم

نه لري

 

 

1

1

د  افغانستان تاریخ

Hist101

 

 

 

4

14

14

19

مجموع

 

 

دویم سمسټر

د مضمون ګتکوری

 تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

پوهنتون شمول

ادبیات

ENGL102

 

2

2

3

انگلیسی II

ENGL102

اساسی

د برق څانګه

MATH101

2

 

4

4

کلکولس II

MATH102

اساسی

ساینس

نه لري

 

3

2

3

انجنیري کیمیا I

CHEM101

اساسی

د برق څانګه

EE101

 

3

2

3

پروگرامینگ کمپیوتر

EE102

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME101

2

6

1

3

ډیزاین د کمپیوټر په مرسته

ME102

تخصصی

د میخانیک څانګه

PHYS101

 

3

3

4

انجنیري فزیک 2

PHYS102

پوهنتون شمول

شرعیات

IS101

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS102

 

 

 

4

17

15

18

مجموع

 

 

دویم کال عمومی انجنیری

دریم سمسټر

د مضمون ګتکوری

تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

پوهنتون شمول

ادبیات

ENGL102

 

2

2

3

انگلیسی III

ENGL203

تخصصی

د برق څانګه

MATH102

2

 

4

4

کلکولس III

MATH203

تخصصی

د برق  حانګه

PHYS102

2

3

3

4

انجنیري فزیک 3

PHYS203

اساسی

ساینس

CHEM102

2

3

2

3

IIانجنیري کیمیا

CHEM202

اساسی

د سیول  څانګه

MATH102& PHYS102

2

 

3

3

سټاټیکس

CE 201

پوهنتون شمول

شرعیات

PHYS102

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS203

 

 

 

8

8

15

18

مجموع

 

 

 

څلورم سمسټر

 

د مضمون ګتکوری

تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

پوهنتون شمول

ادبیات

ENGL203

 

2

2

3

انگلیسی -4

ENGL204

تخصصی

د برق څانګه

MATH203

 

 

4

4

د انجنیری تفاضلی معادلې

MATH204

تخصصی

د میخانیک څانګه

CE 201

 

 

3

3

دینامیکس

ME 203

اساسی

د برق څانګه

PHYS203

 

 

4

4

د سرکټ تحلیل-1

EE 203

اساسی

د سیول څانګه

: CE201

 

3

3

4

د  موادو مقاومت

CE 202

پوهنتون شمول

شرعیات

IS203

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS204

 

 

 

0

5

17

19

مجموع

 

 

 

 در یم کال  د  میخانیک انجنیری څانګه

 

 د میخانیک څانګې پنځم سمسټر

 

د مضمون ګتکوری

 د تدریس مرجع کونکی

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

پوهنتون شمول

د برق څانګه

MATH204

 

 

3

3

 تطبیقی متر یکس تیوری

MATH305

تخصصی

د میخانیک څانګه

CHEM101&MATH101

 

 

3

3

ترمودینامیک I

ME304

تخصصی

د برق څانګه

PHYS203

 

3

3

4

 برقی او  د  ماشینونو سرکټونه

EE305

تخصصی

د میخانیک څانګه

PHYS101, &MATH203

 

3

3

4

د سیالاتو مخانیک

ME305

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 203

 

 

3

3

کینماتیکس

ME306

پوهنتون شمول

شرعیات

IS304

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS305

 

 

 

0

6

16

18

مجموع

 

 

 د میخانیک انجنیری شپږم سمسټر

 

د مضمون ګتکوری

تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

پوهنتون شمول

د میخانیک څانګه

ME 203 وME306

 

 

4

4

د ماشینونو دینامیک

ME307

تخصصی

د میخانیک څانګه

CHEM101&MATH101

 

 

3

3

 مسلکی ټاکنې

ME3xx

تخصصی

د میخانیک څانګه

PHYS101, &MATH101

 

6

1

3

د  تولید پروسه  I  

ME308

تخصصی

د میخانیک څانګه

نه لري

 

 

3

3

د انجنیری  منجمنت1

ME309

تخصصی

د میخانیک څانګه

E102 ، ME 304، EE 305

 

6

1

3

د انسترومنت لابراتوار

ME310

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME304

 

 

3

3

ترمودینامیک II

ME311

پوهنتون شمول

شرعیات

IS204

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS306

 

 

 

 

12

16

20

مجموع

 

 

 څلورم کال د میخانیک انجنیری څانګه

 

 د میخانیک انجنیری اووم سمسټر

 

د مضمون ګتکوری

تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 311

 

3

2

3

د  داخلی احتراق ماشینونه

ME412

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 304

 

 

3

3

دحرارت انتقال

ME413

تخصصی

د میخانیک څانګه

 ME 413 وCE 202

 

3

3

4

د فاینایت المنت  تحلیل

ME414

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 308

 

6

1

3

د تولید II پروسه

ME415

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 203   ،  EE102   ،MATH204 ME 310

 

3

3

4

آتوماتیک کنترول

ME416

پوهنتون شمول

شرعیات

IS306

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS407

 

 

 

 

15

13

18

مجموع

 

 

سمسټر هشتم انجنیری میخانیک

 

د مضمون ګتکوری

تدریس کوونکی مرجع

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

د مضمون نوم

د مضمون کود

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 305

 

3

3

4

تهویه او تسخین   (HVAC)

ME417

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME 309

 

 

3

3

منجمنت II

ME418

تخصصی

د میخانیک څانګه

CE 202  و  ME 203

 

 

3

3

 د ماشین  د عناصرو ډیزاین

ME419

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME310  , ME 305

 

6

1

3

 د صنعتی پروژو ډیزاین

ME420

تخصصی

د میخانیک څانګه

 

 

 

3

3

سیمینار

ME423

تخصصی

د میخانیک څانګه

ME413

 

 

3

3

 مسلکی ټاکنه

ME4xx

پوهنتون شمول

شرعیات

IS307

 

 

1

1

اسلامي ثقافت

IS408

 

 

 

 

9

17

20

مجموع

 

 

 

 د میخانیک انجنیری په څانګه کې په مجموعی ډول د اتو سمسټرو په بهیر کې د ۱۵۳ کریډټو مضمونونه تدریس کیږي چې له دې جملې څخه  (%30)  اساسی مضمونونه، (%56  )  د څانګې تخصیصی مضمونونه او (% 14 )  پوهنتون شموله مضمونونه یا هغه مضامین چې په ټول پوهنتون کې تدریس کیږي، په برکې لري.