دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی

               

      دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی پوهنځی علوم اجتماعی در سال 1360 تأسیس گردید از بدو تأسیس استادان این دیپارتمنت مصروف تدریس بودند، اما متأسفانه به اساس جنگها و وضع نا مساعد تعداد آنان خاصتاً بعد از سال 1360 مجبور به مهاجرت گردیدند و برخی دیگری آنان با تحمل مشکلات نهایت زیاد در شرایط دشوار به نسل جوان کشور وظایف تدریس و تحقیق را با وصف کمبود استادان و محصلین و مواد درسی لازم ادامه دادند.

      دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی از ایجاد آن تا به حال صد ها محصل اناث و ذکور را به جامعه افغانی و به موسسات دولتی و غیر دولتی ذیربط عرضه کرده است.

     دیپارتمنت بشر شناسی و باستانشناسی بعد از سال 1381 تا الحال به همکاری استادان دست آورد ها و پیشرفت های زیادی را درعرصه مسایل فرهنگی، علمی و تحقیقی داشته و زمینه های خوب تحقیقات ساحوی را به محصلین آماده ساخته است.

     نصاب درسی دیپارتمنت دو بار یکی در سال 1385 و دیگری در سال 1389 به همکاری استادان دیپارتمت، همکاران علمی اکادمی علوم افغانستان و دکتور طرزی استاد پوهنتون سترازبورگ فرانسه تجدید نظر گردیده که  برخی از مضامین اضافه و عده یی حذف و در رابطه به مفردات و محتوای متن مضامین نیز تصامیم گرفته شده است.

محتوای  تمام مضامین با در نظرداشت مفردات آن از طرف استادان دیپارتمنت مجدداً تکمیل، ایدیت و بعد از تائید دیپارتمنت در مطبعه پوهنتون کابل و مطابع شخصی اقبال چاپ یافته و بدسترس محصلین قرار داده شده است.

افغانستان کشور با تاریخ دیرینه بوده که منابع فرهنگی مادی و معنوی پر بها در طول سالیان متمادی از خود به یادگار گذاشته که عطف توجه جهانیان در دیروز و امروز افغانستان است.

دیپارتمنت های چهارگانۀ پوهنځی علوم اجتماعی هر یک از لحاظ تاریخی، باستانی، جامعه شناسی زوایای روشن تاریخ کشور را بر ملا ساخته و زوایای تاریک را برای جوانان که آینده سازان این مرز و بوم اند نیز روشن مسیازد.

پوهنځی علوم اجتماعی و هر یک از دیپارتمنت های آن خاصتاً دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی را میتوان به حیث دیپارتمنت افغانستانشناسی یاد نمود، زیرا میراث های فرهنگی کشور را که ارتباط به فرد فرد جامعۀ افغانی و بشری دارد از لحاظ محتوا و ارزش مندی آن تحلیل و تجزیه مینماید و تحولات کلتوری و فرهنگی را با دید تحلیلی و مقایسوی در سالیان متمادی روشن میسازد. از طرف دیگر افتخارات و کارکرد های پیشینیان را با در نظر داشت سعی و تلاش کار های ساحوی، تحقیقاتی و تیوریکی آن نیز مشخص ساخته و انرا با یکی از تمدنهای کهن پیوند میدهد. به همین لحاظ محصلین فارغ این دیپارتمنت به حیث کادر های ورزیده در مؤسسات دولتی ذیربط مانند: وزارت اطلاعات و فرهنگ، موزیم ها، آرشیف ملی، اکادمی علوم افغانستان، مرکز بین المللی کوشانی ها، وزارت شهر سازی، وزارت انکشاف دهات، شاروالی کابل، وزارت امور خارجه، وزارت تعلیم وتربیه و غیره اشد ضرورت است و در مربوطات آن جذب میگردند. در مؤسسات غیر دولتی ذیربط مانند: یونسکو، مرکز فرهنگی دافا فرانسه، مرکز فرهنگی آغا خان، مؤسسۀ فیروز کوه، مرکز تحقیقات افغانستان، مؤسسۀ میراث های فرهنگی و غیره به محصیلین فارغ دیپارتمنت بشرشناسی  و باستانشناسی نیاز داشته و تعداد زیادی شان در مربوطات آن مصروف انجام وظایف  شان هستند. که نتایج کار محصلین فارغ دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی در مؤسسات دولتی و غیر دولتی نهایت با ارزش و مثمر بوده که حتی برخی ادارات تقاضای جذب بیشتر محصلین فارغ را در مربوطات شان دارند.

در طول سالها در پروگرام های درسی بازنگری و تغیرات صورت گرفته است که قبلاً یاد آوری گردید.

نصاب تحصیلی دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی با در نظر داشت ضرورت مندی و بازنگری و نظریات سودمندی اعضای مسلکی و تخصصی آماده گردیده و برای هر مضمون مفردات آن نیز بعد از تصاویب مجلس دیپارتمنت و پروسۀ بعدی آن آماده شده است.

پروگرام آموزشی دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی بر علاوه تطبیق برنامه های تیوریکی و نظری به کار های ساحوی و عملی ضرورت دارد، بنأ محصلین طبق تقسیم اوقات معیین گروپ وار در جریان سمستر جهت کار های ساحوی به ساحات باستانی برده شده و عمدتاً در کار حفریات آثار باستانی سهم فعال میگیرند و زمینۀ  بازدید از ساحات باستانی و تاریخی مختلف و متعدد نیز برایشان میسر میگردد.

در جریان تدریس نظری اکثر اوقات استادان در برخی درسها نمایش عکس ها و ساحات تاریخی و باستانی را توسط پراجکتور و پروگرام پاورپاینت تنظیم مینمایند و نیز در وقت ضرورت جهت نمایش سلاید های تاریخی و باستانی از سلاید پراجکتور و اورهید پراجکتور نیز استفاده مینمایند.

علاوتاً آن هر یک از استادان مضامین، با در نظر داشت محتوای متن مضامین و موضوع مورد بحث از نقشه های تاریخی، فرهنگی و باستانی، کتلوگ ها و بروشر ها نیز بخاظر فهم هر چه خوبتر و بیشتر محصلین عزیز استفاده مینمایند.

مواد درسی هر مضمون که نتیجۀ زحمات تحقیقی چند سال هر استاد دیپارتمنت میباشد، تحت نظر استادان صاحب صلاحیت چند بار مطالعه تا تکمیل گردیده و تغییرات لازم در متن آورده شده، و سایر ملاحظات در آن رعایت گردیده است، بعداً کتاب تدریس بشکل کمپیوتر آماده شده و برای برخی کتاب ها زمینۀ چاپ در مطابع شخصی میسر گردیده است.

توجه موسسات بین الملی ذیربط به اساس تلاش و کوشش دیپارتمنت معطوف گردیده که میتوان از جمله پوهنتون فرای آلمان، مؤسسه فرهنگی دافا- فرانسه، پوهنتون ایتالیا را نام برد که هریک از موسسات مساعدت های برای دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی در موارد مختلف نموده است، اما مساعدت های مؤسسه فرهنگی دافا از مدت چند سال به اینطرف ادامه داشته و تعهد همکاری را با دیپارتمنت طور دوامدار نموده است.

     برای ارتقای ظرفیت استادان و محصلین نیز دست آورده های دیپارتمنت بشرشناسی و باستانشناسی قابل یاد آوری است.

چند تن از استادان از بورسهای کوتاه مدت استفاده کرده است، یک­تن از استادان دیپارتمنت با استفاده از بورسها غرض تحصیلات عالی به کشور هند فرستاده شده و بعد از ختم مؤفقانه دوره تحصیلی شان دوباره به کشور عودت نموده و به همکاری شان در دیپارتنمت ادامه میدهند. دو تن از استادان جوان دیپارتمنت و چهار تن از محصلین در ماه جنوری 2011 غرض تقویه زبان فرانسوی به  همکاری موسسه دافا و سفارت فرانسه برای مدت دو ماه به پاریس رفته بودند بازگشت نموده و انشأ الله در ماه سپتمبر جهت ادامه تحصیلات عالی به پاریس بر میگردند.

     دو تن از محصلین جوان صنف چهارم در ماه جون 2011 در اتحادیه جوانان پاریس بنابر دعوت اشتراک نمودند.

سه کورس آموزش زبان فرانسوی بعد از ظهر برای محصلین باستانشناسی دایر گردیده که از مدت یک سال به اینطرف دروس آن تنظیم و جریان دارد، و برای صنف دوم شبانه عوض لسان انگلیسی، لسان فرانسوی تدریس میگردد.

استادان دیپارتمنت در سیمنار ها ، کنفرانس ها و ورکشاپ های ملی و بین المللی اشتراک داشته، مقالات و راپورها و گزارش های علمی را در رابطه به موضوعات باستانشناسی و اتنوگرافی تحقیق نموده و اقبال چاپ یافته است.پلان کاری کوتاه مدت و طویل مدت برای انکشاف دیپارتمنت ترتیب شده که طبق آن تمام مسایل دیپارتمنت به همکاری استادان و محصلین تنظیم و عملی میگردد.

جدول معرفی استادان دیپارتمنت بشر شناسی

ملاحظات

سطح تحصیل

وظیفه

رتبه علمی

رتبه دولتی

شهرت

شماره

ولد

اسم

0799656321

داکتر

//

پوهاند

 

پاینده محمد

الف شاه حدران

1

0700211065

لیسانس

//

پوهنوال

 

عبدالرزاق

عثمت الله عثمانی

2

07008301752

لیسانس

//

پوهیالی

 

محمد تقی

روح افزا

3

0707925158

لیسانس

معاون و استاد

پوهنیار

 

قیام الدین

ارین قیامی

2

0799667822

لیسانس

استاد

پوهنیار

 

محمد افضل

مجتبی عارفی

5

0700022860

لیسانس

//

پوهنیار

 

محمد اسحق

گلالی حیات

6

0777237156

لیسانس

//

پوهنیار

 

رحمن الدین

جمال الدین شبلی

7

0706728005

لیسانس

//

پوهیالی

 

عبدالوکیل

مژگان همراز

8

0795502030

لیسانس

//

پوهیالی

 

غلام نبي

محمد حسین احمد زي

9

 

ماستر

//

پوهنمل

 

احمد گل

زرغونه زبیری

10

0788992599

ماستر

//

پوهنیار

 

غلام سخی

فرید الله فرهمند

11

0700222117

ماستر

//

پوهنمل

 

ملتان

زلمی هوتک

12

 

نصاب تحصیلی درسی چهار ساله  دوره لیسانس بخش روزانه دیپارتمنت بشرشناسی بر اساس سیستم کریدت، 1391

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 1

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

مبادی فلسفه

SsAn11

2

اساسی-اختیاری

پیش نیاز

32

 

 

32

 

  1.  

مبادی جامعه شناسی

SsAn12

2

اساسی-اختیاری

پیش نیاز

32

 

 

32

 

  1.  

مبادی تاریخ

SsAn13

2

اساسی-اجباری

پیش نیاز

32

 

 

32

 

  1.  

مبادی اتنو گرافی

SsAn14

4

اساسی-اجباری

پیش نیاز

64

 

 

64

 

  1.  

لسان خارجی

SsAn15

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

  1.  

تاریخ تمدن شرق

SsAn16

3

اصلی-اختیاری

 

48

 

 

48

 

  1.  

جغرافیای تاریخی افغانستان

SsAn17

3

اصلی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

ثقافت اسلامی

SsAn18

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

 

مجموع

 

20

 

 

320

 

 

320

 

 

 

دیپارتمنت بشرشناسی سمستر 2

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

مبادی باستان شناسی

SsAn21

4

اساسی-اجباری

پیش نیاز

64

 

 

64

 

  1.  

متون تاریخی دری 

SsAn22

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

  1.  

لسان خارجی

SsAn23

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

  1.  

مبادی بشرشناسی

SsAn24

4

اساسی-اجباری

پیش نیاز

64

 

 

64

 

  1.  

تاریخ قدیم افغانستان

SsAn25

2

اصلی-اختیاری

 

32

 

 

32

 

  1.  

تاریخ تمدن غرب

SsAn26

3

اصلی-اختیاری

 

48

 

 

48

 

  1.  

تاریخ معاصر افغانستان

SsAn27

2

اصلی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

ثقافت اسلامی

SsAn28

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

مجموع

 

21

 

 

336

 

 

336

 

 

 

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 3

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

لسان خارجی

SsAn31

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

  1.  

تاریخ افغانستان

SsAn32

2

عمومی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

باستان شناسی افغانستان (عصر سنگ)

SsAn33

4

اصلی-اجباری

 

64

 

 

64

 

  1.  

جغرافیای عمومی افغانستان

SsAn34

2

اصلی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

اتنوگرافی افغانستان

SsAn35

4

مسلکی-اجباری

 

64

 

 

64

 

  1.  

تاریخ تمدن اسلام

SsAn36

2

اصلی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

متون تاریخی پشتو

SsAn37

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

  1.  

ثقافت اسلامی

SsAn38

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

مجموع

 

20

 

 

320

 

 

320

 

 

 

 

 

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 4

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

لسان خارجی

SsAn41

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

  1.  

تاریخ افغانستان

SsAn42

2

عمومی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

باستان شناسی افغانستان (عصر فلزات)

SsAn43

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

اتنوگرافی افغانستان

SsAn44

3

عمومی-اجیاری

 

48

 

 

48

 

  1.  

نگارش تحقیق

SsAn45

2

عمومی-اجیاری

 

32

 

 

32

 

  1.  

کارتوگرافی

SsAn46

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

ثقافت اسلامی

SsAn47

2

عمومی

 

32

 

 

32

 

مجموع

 

17

 

 

272

 

 

272

 

 

 

 

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 5

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

تاریخ افغانستان

SsAn51

2

اصلی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

اتنو گرافی افغانستان

SsAn52

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

فلکلورشناسی

SsAn53

3

اصلی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

آبدات دوره اسلامی

SsAn54

3

اصلی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

تحولات اجتماعی

SsAn55

2

اصلی-اختیاری

 

32

 

 

32

 

  1.  

سیستم های مهندسی باستان شناسی در افغانستان

SsAn56

4

مسلکی-اجباری

 

64

 

 

64

 

مجموع

 

17

 

 

272

 

 

272

 

 

 

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 6

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

تاریخ افغانستان

SsAn61

2

اصلی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

اتنوگرافی افغانستان

SsAn62

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

روش تحقیق در علوم اجتماعی

SsAn63

4

اصلی-اجباری

 

64

 

 

64

 

  1.  

سروی ساحات باستانی و اصول حفریات

SsAn64

2

مسلکی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

اساسات زبانشناسی

SsAn65

3

اصلی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

ایکالوژی

SsAn66

2

اصلی-اختیاری

 

32

 

 

32

 

  1.  

اتنوگرافی کشورهای همجوار

SsAn67

2

اصلی-اختیاری

 

32

 

 

32

 

مجموع

 

18

 

 

288

 

 

288

 

 

 

 

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 7

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

تاریخ افغانستان 

SsAn71

2

اصلی-اجبای

 

32

 

 

32

 

  1.  

اتنوگرافی کشورهای آسیا و افریقا

SsAn72

4

اصلی-اجبای

 

64

 

 

64

 

  1.  

سکه شناسی و کتیبه شناسی

SsAn73

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

هنر گرافیک

SsAn74

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

منابع باستان شناسی

SsAn75

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

تاریخ ادیان

SsAn76

2

اصلی-اختیاری

 

32

 

 

32

 

مجموع

 

17

 

 

272

 

 

272

 

 

 

دیپارتمنت بشر شناسی سمستر 8

شماره

 

مضمون

کود نمبر

تعداد کریدیت

نوع مضمون

پیش نیازها

تعداد ساعات درسی

 

مهر و امضاء گردد

نظری

عملی

لابراتوری

مجموع

  1.  

تاریخ افغانستان

81SsAn

2

اصلی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

باستانشناسی شرق میانه و افریقا

82SsAn

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

  1.  

دموگرافی

83SsAn

2

مسلکی-اجباری

 

32

 

 

32

 

  1.  

موزیم شناسی 

84SsAn

4

مسلکی-اجباری

 

64

 

 

64

 

  1.  

احصایه اجتماعی

85SsAn

3

اصلی-اختیاری

 

48

 

 

48

 

  1.  

باستانشناسی کشورهای همجوار

86SsAn

3

مسلکی-اجباری

 

48

 

 

48

 

 

  1.  

مونوگراف

87SsAn

5

مسلکی-اجباری

 

 

80

 

80

 

 

مجموع

 

22

 

 

272

80

 

352