تاریخچه و مراحل انکشاف پوهنځی

این پوهنځی به حیث یکی از جوانترین پوهنځی های پوهنتون مطابق به ایجابات وقت و زمان نظر به پلان توسعه پوهنتون کابل در سال 1359 به وجود آمده که دیپارتمنت های تاریخ، ژورنالیزم، فلسفه و علوم اجتماعی را از پیکر پوهنځی ادبیات و علوم بشری وقت جدا گردانید و بنیان تأسیس پوهنځی را در همان سال گذاشت و با دیپارتمنت های متذکره به فعالیت آغاز نمود. اما دیری نگذشت که دیپارتمنت ها از رشته های دیگر در پوهنځی و پوهنتون یکی بعد از دیگری تأسیس شد. دیپارتمنت بشر شناسی و باستانشناسی در سال 1360 و دیپارتمنت تاریخ نوین افغانستان در سال 1361 در پوهنځی به فعالیت آغاز نمود. پروگرام درسی رشته های مختلف این پوهنځی شامل مضامین اختصاصی و عمومی پوهنتون مانند تاریخ نوین افغانستان، جامعه شناسی علمی، اقتصاد سیاسی و لسان خارجی بود. پروگرام درسی رشته های تاریخ و فلسفه بنابر اهداف تعلیمی و تربیتی ده فیصد مضامین مسلکی تربیتی را نیز در بر می گرفت که توسط استادان پوهنځی تعلیم و تربیه تدریس می شد. عالی ترین ارگان اتخاذ تصمیم در پوهنځی مانند سایر پوهنځی ها شورای علمی استادان بود. همچنان در پوهنځی کمیته های چون: کمیته ترفیعات علمی استادان، کمیته نشرات، کمیته نظم و دسپلین، کمیته بررسی پروگرام های درسی، کمیته امتحانات، کمیته تدویر سمینارها و انجمن علمی محصلان موجود و تا هنوز فعال است.

پوهنځی علوم اجتماعی از جمله اولین پوهنځی پوهنتون کابل بوده که پروگرام شبانه را در سال 1359 دایر و ضمنا پروگرامهای ماستری را در سال 1366 آغاز نمود و چندین دوره از پروگرام ماستری فارغ التحصیلان را به جامعه افغانی عرضه کرده است. ولی متأسفانه به اساس جنگ های داخلی بعد از 1371 پروگرام ماستری به سکتگی مواجه شده که از دو سال به این طرف مجدداً رهبری پوهنځی پروگرام ماستری را تهیه کرده ان شاءالله آغاز خواهد شد.

به استثنای حاکمیت طالبان پروگرام شبانه نورمال جریان دارد. در پوهنځی علوم اجتماعی کتابخانه اختصاصی موجود است که در این اواخر کتب زیادی خریداری و تا حدی مشکلات استادان و محصلین رفع می گردد.

موزیم آموزشی برای دیپارتمنت بشر شناسی و باستانشناسی در سالهای قبل در پوهنځی موجود بوده که در جریان جنگها متضرر گردیده، ابزار و وسایل آن از بین رفته بود ولی در مدت ده سال اخیر مجدداً با همکاری پوهنتون فرای المان و مرکز دافا فرانسه تا حدودی دوباره تجهیز و برای فعالیت محصلین آماده گردیده است.

در سالهای قبل توامیت پوهنځی علوم اجتماعی با کشورهای غربی و اروپایی بوده، بعد از سال 1357- 1370 روابط با کشورهای دیگر کمرنگ گردیده ولی توامیت رسمی با اتحاد شوروی سابق و کشورهای هم پیمان شان موجود بوده که استادان و محصلین پوهنځی از بورسهای کوتاه مدت و طویل مدت استفاده نموده اند.

بعد از سال 1371 توامیت پوهنځی تا الحال با هیچ کشور طور رسمی وجود ندارد ولی رهبری پوهنځی تلاش دارد با با یکی از کشورها توامیت رسمی داشته باشد.

به هر صورت از سال 1381- 1390 ارتباط پوهنځی و دیپارتمنت ها با موسسات بین المللی موجود است که در نتیجه آن تعداد از استادان این پوهنځی از فیلوشیف ها استفاده کرده، دو تن از استادان این پوهنځی از دیپارتمنت بشر شناسی و باستانشناسی و فلسفه و جامعه شناسی غرض ادامه تحصیلات ماستری و دکتورا به هند فرستاده شده که مصروف تحصیلات شان هستند، دو تن از استادان جوان دیپارتمنت بشر شناسی و باستانشناسی و چهار تن از محصلین این دیپارتمنت در ماه سپتمبر سال 2011 غرض ادامه تحصیلات عالی به کشور فرانسه مسافرت می نماید. با وصف فعالیت های که در پوهنځی علوم اجتماعی صورت گرفته بسنده نبوده تلاش ها وجود دارد تا زمینه مساعدت ها برای انکشاف بعدی پوهنځی میسر گردد.  م