تاریخچه

 

پوهنځی ساینس پوهنتون کابل درسال 1321 درجنب پوهنتون کابل تاسیس وشروع به فعالیت نمود و مفکوره تا ًسیس پوهنځی علوم طبیعی وقتی به میان آمد که نبود استادان نظربه ازدیاد روز افزون شاگردان درمکاتب متوسطه ولیسه ها ازیک طرف وکمبود متخصصان دررشته های مختلف علوم طبیعی نظربه انکشاف وتوسعه نسبی صنایع ازطرف دیگر مورد توجه قرارگرفت . بنابران این پوهنځی به منظوررفع نیازمندی ها ی متذکره به حیث سومین پوهنځی پوهنتون کابل به نام فاکولته ساینس درسال 1321 که بعدا ً به نام پوهنځی علوم وپوهنځی طبیعی مسماً گردید تاسیس شد.

 اولین دسته ازمحصلان شامل 21 نفر درپوهنځی ساینس آغاز به تحصیل نمودند . مختصصان رشته های مختلف علوم طبیعی که درآن زمان دروزارت ها درامور مربوط به پروژه ها مصروف کاربودند ویا دربست های عالی اداره ها وموسسات دولتی ایفای وظیفه می نمودند تشویق گردیدند که وظیفه ی تدریس را درآن پوهنځی بپذیرند تا به همکاری آنان پوهنځی به فعالیت آغاز نمایند.

شاگردان درآن زمان دررشته های ( کیمیا وبیولوژی )و( ریاضی وفزیک ) تحصیل می کردند. مضمون جیولوژی عمومی جز پروگرام شاگردان رشته کیمیا وبیولوژی بود.

درسال 1335 رشته جیولوژی به حیث یک رشته تحصیلی جداگانه درپوهنځی شناخته شد وبا پروگرام درسی اختصاصی به کار شروع نمود.

درسال 1336 صنفی به نام ( پی سی بی ) درپوهنځی علوم به وجود آمد که پروگرام درسی آن مبادی مضامین فزیک ،کیمیا وبیولوژی را احتوا می کرد و شاگردان را برای تحصیل اختصاصی درعلوم طبیعی وطب اماده می گردانید.

درسال 1331 اساس موزیم حیوانی درداخل عمارت موجود پوهنځی گذاشته شد استادان و شاگردان رشته بیولوژی طی سیرهای علمی وتحقیقاتی حیوانات مناطق مختلف کشور را جمع آوری نموده به موزیم انتقال دادند. درهمین وقت به کمک متخصصان نباتات ، گام های درجهت تاًسیس وتنظیم موزیم نباتی نیز برداشته شد. وطی سال های 1339و1340 پلان  احداث باغ وحش طرح گردید وبه این منظور عمارت درجوار پوهنتون به اختیارپوهنځی قرارداده شد . ازاتاق های این عمارت برای لابراتوارها وتربیه حیوانات کوچک وازباغچه آن برای نگهداری حیوانات وحشی درقفسچه های مخصوص استفاده صورت گرفت . بعد از احداث باغ وحش درساحه بریکوت  وتکمیل عمارت مورد ضرورت ، موزیم متذکره به این باغ انتقال یافت وباغ وحش به دیپارتنمت بیولوژی پوهنځی تفویض گردید. اموراین باغ تا سال 1358ازطرف پوهنځی به مصرف پوهنتون پیش برده می شد تا آن که باغ پس ازفیصله شورای وزیران به شاروالی کابل سپرده شد.

درسال 1340 شعبه به نام میترولوژی درپوهنځی علوم افتتاح شد وتا سال 1344 فعالیت نمود اما این شعبه بدون دلیل موجه مقامات وقت لغو و فعالیت های آن رسما ً متوقف گردید . این شعبه بعد ازانقلاب 7 ثور به منظور تربیه میترولوجست ها مجددا ً درسال 1358 احیا  گردید ودرچوکات این پوهنځی به کاروفعالیت شروع نمود.

اولین دسته ازشاگردان که تعداد آن به 25 نفر می رسید دربهار سال 1359 پذیرفته شد اما درسال 1360 دیپارتمنت ازپوهنځی علوم طبیعی جدا گردید وبه پوهنځی جدید التأسیس زمین شناسی تعلق گرفت.

درسال 1348 ساخت اکادمیک پوهنځی تغییرنمود که به اساس آن درپروگرام های آن اصطلاحات به وجودآمد پروگرام ها جنبه ی اختصاصی تری به خود گرفت وموجب ایجاد دیپارتنمت های جداگانه دررشته های فزیک ، کیمیا ، بیولوژی وریاضی گردید. ودرسال    75 13  دیپارتمنت به نام دیپارتمنت کمپیوترساینس درچوکات این پوهنځی ایجاد ودرسال 1388 ازاین پوهنځی به پوهنځی جدید التاسیس کمپیوترساینس ارتقا نمود.

اکنون پوهنځی دارای چهار دیپارتمنت کیمیا وبیولوژی وفزیک ریاضی می باشد.

پروگرام درسی این دیپارتمنت شامل مضامین اختصاصی رشته وی مضامین عمومی به سطح پوهنځی ومضامین عمومی پوهنتونی می باشد که برای چارسال  (هشت سمستر) تعلیمی تهیه وترتیب شده است. پوهنځی درسال 1343 به نشر یک مجله سه ماهه مسلکی به نام ( ساینس )پرداخت وشماره های آن تا نشر مجله ( طبیعی علوم ) طورمنظم به چاپ رسیده ودرمعرض استفاده علاقمندان قرارمی گرفت فارغان صنوف دوازدهم لیسه های ذکور واناث مرکزوولایات بعد ازسپری نمودن امتحان کانکور وزارت تحصیلات عالی ، حق  شمول دراین پوهنځی را حاصل می کنند. درختم تحصیل با تحریر یک مونوگراف برای شان دیپلوم لیسانس داده می شود  وبه حیث معلمان ، اسیستانت درپوهنځی وهم چنان درسایر ادارات ومؤسسات دولتی ایفای وظیفه می نمایند.

ازآنجای که عمارت سابقه دیپارتمنت کیمیا واقع پل باغ عمومی گنجایش توسعه بیشتری را برای رفع نیازمندی های پوهنځی ناشی ازافزایش قابل ملاحظه شاگردان را نداشت پوهنتون طرح ودیزاین یک عمارت جدید را درسال 1354 روی دست گرفت وبه اعمار آن اقدام نمود کارهای ساختمانی ومنتاژ این عمارت که دارای لابراتوارهای عصری ، تحقیقاتی وتطبیقاتی ، صنوف درسی ، ادیتوریم ، دفاتر وذخیره خانه های عصری است درختم سال 1361 خاتمه پذیرفت وتعمیر دربهار سال 1362 رسما ً افتتاح گردید.


درجریان جنگ های داخلی درکابل تمام دیپارتمنت ها ولابراتوارهای پوهنځی ساینس به طور کامل تخریب گردیده بود ولی خوشخبتانه به اثر تلاش ریاست پوهنځی ساینس وبه همکاری رهبری پوهنتون ووزارت تحصیلات عالی به اثر کمک مالی بانک جهانی تعمیر پوهنځی ساینس ودیپارتنمت کیمیا دوباره ترمیم گردید .

نمای از تدریس درتالار مرحوم پوهاند دوکتور بلبل شاه" جلا ل "

اما یک تعداد لابراتوارهای آن قسما ً آماده ی تجارب برای شاگردان مربوطه گردیده ولی تکمیل نمی باشد برای تکمیل آن نیز ازطرف ریاست پوهنځی تلاش همه جانبه صورت می گیرد. استادان به سویه ماستری ودوکتورا تحصیل را تکمیل کرده ویک تعداد هم اکنون مصروف تحصیل درخارج ازکشورمی باشند.

درصورت انکشاف بعدی پوهنتون به اساس پلان ستراتیژیک پوهنځی ساینس نیز درمورد به همکاری همه جانبه آماده خواهد بود.

پوهنځی ساینس درسال 1389 به تعداد 1252 شاگرد داشته که ازآنجمله 555 آن اناث و697 آن ذکوربود ودرسال 1390 به تعداد 1280 شاگرد داشته که ازجمله 540 آن اناث و749 تن ذکورمی باشد.