دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری

معرفی مختصر دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری

افغانستان طی سی سال گذشته شاهد تحولات و تغییرات همه جانبه در بخش های توسعوی و انکشافی بوده است. در این جریان بخصوص بعد از سال ۲۰۰۱ بعد از سقوط رژیم طالبان شهرهای این کشور بیشتر بطور خودسرانه و غیرپلانی رشد نموده اند. در حال حاضر نزدیک به  ۷۶٪ نفوس افغانستان در ساحات غیر شهری و تنها ۲۴٪ درساحات شهری زندگی می نمایند که از میان ساحات شهری ۶۵٪ آن به شکل غیر پلانی و غیر منظم رشد و توسعه نموده اند. یکی از دلایل اصلی پراگندگی و ناهنجاری شهرهای افغانستان نداشتن برنامه های کافی درسی در رشته های برنامه ریزی و طراحی شهری شمرده میشود که در راستای ایجاد چنین برنامه ای، استادان مستعد و کوشای دیپارتمنت مهندسی فاکولته انجینری، کوشش و تلاش های فروانی را به خرج داده اند و در نتیجه در اواسط سال 1396 منظوری دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری را توام با نصاب درسی چهارساله از مقامات ذیصلاح دریافت نمودند.

اعضای کادر علمی دیپارتمنت مهندسی طی سالهای متمادی طرح و پیشنهاد های همه جانبه خود را جهت ایجاد این دیپارتمنت با فاکولته انجنیری شریک ساخته و ایجاد آنرا شامل برنامه ستراتیژیک پنج ساله فاکولته انجنیری نموده بودند. دیدگاه کلی در قبال انکشاف نصاب و ایجاد دیپارتمنت همانا اساس گذاری نخستین فاکولته مهندسی و پلانگذاری شهری در آینده نزدیک میباشد. موازی با طرح ایجاد دیپارتمنت، استادان دیپارتمنت مهندسی جلسات متعددی با سکتور شهری (شاروالی کابل، وزرات شهرسازی و مسکن، اداره مستقل ارگان های محلی و وزارت احیاء و انکشاف دهات) و مردم عام داشته اند تا نظریات آنها و ضرورت های عینی جامعه در پروسه تدوین نصاب درسی مد نظر گرفته شود. در طرح نصاب و مفردات درسی دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری مشکلات فعلی وروز افزون شهری افغانستان در نظر گرفته شده و نصاب و مفردات درسی ممالک دیگر دقیقاً مطالعه گردیده است. بعد از ارزیابی ضرورت های جامعه و توانایی های لازم برای فارغان این رشته، نصاب درسی دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری در هشت سمستر ترتیب گردیده است.

نصاب درسی دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری شامل ستدیو ها و سلسله یی از مضامین مقدماتی - مانند ریاضیات، رسم و تخنیک و دیگر مضامین عمومی در جریان سال اول، مضامین اساسی بحیث متمم وکمکی در جریان سمستر های سوم و چهارم ومضامین اختصاصی و مسلکی درسایر سمستر ها میباشد. مضامین حرفوی (مسلکی) مانند جامعه شناسی، سروی شهری، اقتصاد شهری، مهارت های استفاده از تکنالوژی که متمم دانش لازمه در رشته برنامه ریزی شهری و طراحی میباشند نیز تدریس می گردند. موضوعات اجتماعی و فرهنگی جزمحتوای مضامین چون تاریخ شهرسازی، طراحی محیط زیست و جامعه شناسی شهری تدریس می گردند. موضوعات عمومی دیگر نیز در مضامین انتخابی گنجانیده شده اند تا برنامۀ آموزشی طراحی و برنامه ریزی شهری را غنامند سازند. اعضای کادر علمی دیپارتمنت مهندسی و طراحی و برنامه ریزی شهری در ایجاد و انکشاف موضوعات مرتبط به نصاب درسی، مفردات درسی و شیوه های موثر تدریس در مشاوره و پژوهش که مورد ضرورت ارگانهای دولتی و بخشهای خصوصی باشد، اشتراک خواهند کرد؛ که این فعالیتها دانش حرفوی استادان و محصلین دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری را وسعت می بخشد.

در حال حاضر کادر علمی دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری فاکولته انجنیری متشکل از استادان به سویه داکتر، ماستر و لیسانس میباشد.

اهداف آموزشی رشته طراحی و برنامه ریزی شهری

اهداف آموزشی این رشته در مجموع عبارت از رشد فنی و مسلکی فن طراحی و برنامه ریزی شهری بوده که به صورت عموم محصلین بعد از تکمیل یک دوره چهار ساله قادر خواهند شد تا دست آورد های ذیل را کسب نمايند.

  1. داشتن معلومات کافی در قسمت اصول و پرنسیب های طراحی و برنامه ریزی شهری.
  2. فهم و دانش ترسیم نمودن نقشه ها به دست آزاد و وسایل تخنیکی انجنیری.
  3.  آشنایی کامل با عناصر طراحی شهری و طرز ارایه شان در نقشه ها.
  4. آشنایی باهمه اصول و اساسات  طراحی و برنامه ریزی شهری و طرز استفاده آن در پروژه ها.
  5. به دست آوردن معلومات در قسمت سیستم مطالعه و جمع آوری معلومات در مورد یک پروژه از ساحه و کتب درسی.
  6. کسب نمودن دانش در قسمت روش و گونه های مختلف طراحی شهری.
  7. تطبیق و تنظیم امور دفتری و ساحوی پروژه های شهری و انکشافی.
  8. به دست آوردن معلومات در مسایل شهری و دریافت راه های حل مشکلات شهری.
  9. شناخت مسایل فرهنگی و اجتماعی جامعه و پیوند آن با طرح های شهری.
  10.  چگونگی تفاهم با فرمایش دهنده گان واستفاده کننده گان پروژه های شهری.
  11.  آشنایی با طرحهای پایدار محیط زیستی.
  12.  آشنایی با رنگ و چگونگی استفاده ازآن در فضای شهری.
  13.  آشنایی با طرق پیشکش نمودن پروژه ها و آشنایی با کار های گروپی.
  14.  آشنایی با پروگرام های کامپیوتری جهت ترسیم نمودن پروژه ها.
  15. آشنایی با استفاده درست از آمار و ارقام موجوده برای برنامه ریزی شهری.
  16. شناخت آلوده کننده های محیط زیستی و شیوه های درست و موثر کاهش آنها .
  17.  و سرانجام احیای هویت شهری افغانی که با تآسف به فراموشی سپرده شده است.

 

قابل یادآوریست که دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری در نصاب درسی خویش برعلاوه مضامین لازمی  دارای دو نوع مضامین دیگر که بنام انتخاب مسلکی و انتخاب غیر مسلکی یاد می گردد نیز می باشد.

  • مضامین انتخاب مسلکی مضامین اند که در داخل پوهنحًی انجنیری براه انداخته می شوند. کود این مضامین نظر به نوعیت آنها در هر سمستر تعیین می گردد.
  • مضامین انتخاب غیر مسلکی مضامین اند که می توانند خارج از پوهنحًی انجنیری نیز نظر به امکانات برگزار گردند.

در مجموع محصلین دیپارتمنت طراحی و برنامه ریزی شهری طی چهار سال ۱۴۹ کریدت را به شکل لکچر، تمرین و استدیو گرفته که به فیصدی های ذیل تقسیم می گردند.

  • ۶۵٪ مضامین تخصصی
  • ۲۴٪ مضامین اساسی.
  • ۱۱٪مضامین پوهنتون شمول