دیپارتمنت انجنیری میخانیک

برای معرفی انجنیری میخانیک ابتدا باید این دو سوال که اکثرا" از طرف محصلان پرسیده می شود جواب داده شود:

انجنیری میخانیک عبارت از رشته یی از انجنیری است که از تطبیق قوانین طبیعی، ریاضیات، فزیک و علم مواد ایجاد شده است. انجنیری میخانیک با تحلیل، دیزاین، تولید، اعمار و بهره برداری فابریکه ها، انجن ها، ماشین ها و سیستم های تهویه و تسخین سر و کار دارد.

این رشته ضرورت به دانش دقیق از نظریه های اساسی شامل میکانیک، کینماتیک، ترمودینامیک، فلوید میکانیک، دانش مواد و انرژی دارد.

انجنیران میخانیک اصول اساسی و سایر موضوعات در این رشته را به منظور تحلیل و دیزاین اجناس، ارائه خدمات، پیشبرد تحقیق و توسعه و اجرای فعالیت های تجارتی و تخنیکی بالای فابریکه های تولید، وسایل و ماشین های صنعتی، سیستم های گرم سازی، تهویه، سرد سازی، وسایل نقلیه، طیاره ها، کشتی ها، روبات ها، وسایل طبی و غیره بکار می برند.

انجنیران میخانیک ماشین هایی را دیزاین و تولید می کنند که انرژی را برای استفاده فراهم می نمایند مانند انجن های موتر و راکتر های هسته ای. آن ها همچنین ماشین هایی را دیزاین و تولید می کنند که انرژی را استفاده نموده کار انجام می دهند مانند ایرکاندیشنر ها، اره های برقی، لیفت ها و ماشین های چاپ. انجنیران میخانیک روی وسایل مختلف کار می کنند: از میکانیزم های خورد برای وسایل خورد گرفته تا گیر های کلان برای بولدوزر ها و از قعر اقیانوس تا فضا. ساحه انجنیری میخانیک بسیار وسیع می باشد و بعضی از عنوان های آن عبارت اند از کنترول آلودگی هوا، سیستم های محیط زیست، تولید و اتوموتیف.

انجنیران میخانیک به صورت عموم در یک بخش از این رشته تخصص می گیرند. مثلا آن ها می توانند با انجنیران طیاره و یا با وسایل تسخین تجارتی کار کنند. سایر رشته های تخصصی این رشته عبارت اند از فلوید، پاور، کار با تجهیزات، و بایو انجنیرینگ. بعضی از انجنیران میخانیک در یک صنعت خاص کار می کنند مانند پترولیم یا پلاستیک.

در داخل هر شاخه از انجنیری میخانیک وظایف مختلف وجود دارد. بعضی از انجنیران اجناس را دیزاین می کنند. آن ها باید احتیاج بازار، مشکلات فزیکی تولید وسایل، قیمت وسایل و تاثیر وسایل بالای محیط زیست را شناسایی کنند. بعضی از انجنیران میخانیک بالای تولید و نصب وسایل نظارت می کنند. بیشتر انجنیران میخانیک در شرکت هایی کار می کنند که مواد اولیه، ماشین ها و وسایل برقی و ترانسپورتی را تولید می نمایند. بعضی از انجنیران میخانیک مسئول حفظ و مراقبت و بهره برداری از آن ها می باشند. و بعضی از انجنیران میخانیک در بخش های فروش، تحقیق و توسعه و یا تدریس در سطح پوهنتون کار می کنند. انجنیران میخانیک همچنین در بخش های اداری و مشاورتی کار می کنند.

تحصیل:

پوهنتون های سراسر دنیا اسناد تحصیلی در رشته انجنیری میخانیک در سطوح مختلف می دهند. در افغانستان، بنگله دیش، چین، هند، نیپال و امریکای شمالی پروگرام های انجنیری میخانیک معمولا چهار تا پنج سال را برای دوره لیسانس (Bachelor of Science-B.Sc., Bachelor of Technology-B.Tech., Bachelor of Engineering-B.Eng., and Bachelor of Applied Science-B.A.Sc.) در بر می گیرد. در اسپانیا، پرتگال و بسیاری از کشور های امریکای جنوبی که نه پروگرام B.Sc. و نه پروگرام B.Tech. استفاده می شود، نام انجنیر میخانیک را بکار می برند و سیستم کورس های آن ها شامل یک دوره آموزشی پنج و یا شش ساله می باشد. در ایتالیا این دوره شامل پنج سال می گردد لاکن برای بدست آوردن عنوان انجنیر میخانیک یک امتحان دولتی در ختم دوره باید سپری گردد.

در ایالات متحده امریکا اکثر پروگرام های انجنیری میخانیک برای دوره لیسانس توسط "ابیت" Accreditation Board for Engineering and Technology (ABET) تایید شده است تا کورس ها، ستندرد ها و آموزش های مشابه در تمام پوهنتون ها در نظر گرفته شود در کانادا این وظیفه را Canadian Engineering Accreditation Board (CEAB) به عهده دارد و اکثر کشور هایی که رشته های انجنیری را دارند انجمن های مشابه برای تایید پروگرام های انجنیری را دارا می باشند.

بعضی از انجنیران میخانیک تحصیلات شان را برای بدست آوردن درجه های بالاتر مانند Master of Engineering (M.E.)، Master of Science (M. Sc.)، Master of Engineering Management (M.E.M.)، Philosophy Doctor (Ph.D.) و Engineer’s Degree (Eng. D.)  ادامه می دهند. رشته های ماستری و Eng. D. می تواند با تحقیق و یا بدون تحقیق باشد ولی بخش عمده Ph.D.  شامل تحقیق می شود و معمولا به عنوان نقطه شروع فعالیت اکادمیک محسوب می گردد.

کورس های انجنیری میخانیک:

کورس های مشخص شده برای تکمیل شرایط یک درجه تحصیلی در پروگرام های مختلف با هم فرق می کند. گاهی اوقات پوهنتون ها مضامین مختلف را در یک کورس شامل می سازند و گاهی اوقات یک مضمون را به کورس های مختلف تقسیم می کنند. این کار نظر به تعداد استادانی که دارند و نظر به ساحه های تحقیق که در هر پوهنتون وجود دارد صورت می گیرد. مضامین اساسی انجنیری میخانیک معمولا عبارت اند از:

  • ستاتیک و دینامیک
  • مقاومت مواد و میکانیک جامدات
  • اندازه گیری و Instrumentation
  • ترمودینامیک، انتقال حرارت، انرژی کانورژن و HVAC
  • میخانیک سیالات
  • دیزاین میکانیزم (کینماتیک و دینامیک)
  • تکنالوژی یا پروسه تولید
  • هایدرولیک
  • دیزاین انجنیری
  • کنترول اتوماتیک
  • انجنیری مواد
  • نقشه کشی، CAD (شامل Solid Modeling) و CAM

همچنین انجنیران میخانیک باید قادر به تحلیل و تطبیق نظریه های اساسی کیمیا، Chemical Engineering، انجنیری برق، انجنیری سیول و فزیک باشند. اکثر پروگرام های انجنیری شامل چند سمستر Calculus، همچنین تیوری های پیشرفته ریاضی مانند معادلات تفاضلی، معادلات تفاضلی قسمی، الجبر مدرن و خطی، و هندسه تفاضلی می باشد.

بسیاری از پروگرام های انجنیری میخانیک در کنار کوریکولم اصلی انجنیری میخانیک پروگرام های مخصوص روبوتیک، ترانسپورت و لوجستیک، Cryogenics، تکنالوژی مواد سوخت، انجنیری اتوموتیف، Bio-mechanics، ارتعاشات، آپتیک و غیره را در صورتی که در یک دیپارتمنت مستقل دیگر نباشد، ارائه می کنند.

تحقیق و یا پروژه ها اجتماعی به منظور بدست آوردن تجربه حل مشکل شامل بسیاری از پروگرام های انجنیری میخانیک می باشد. شاگردان انجنیری میخانیک معمولا یک یا بیشتر از یک انترنشیپ را در جریان دوره تحصلی شان طی می کنند. اگرچه از طرف پوهنتون اشتراک در انترنشیپ اجباری نمی باشد.

 

لابراتوارهای دیپارتمنت انجنیری میخانیک

 

      1-لابراتوار کنترول اتومات همرا با دیپارتمنت برق.

      2-لابراتوار مقاومت مواد همراه با دیپارتمنت سیول.

      3-لابراتوار وسایل و اندازه گیری ها .

      4-لابراتوار پروسه تولید .

     5-لابراتوار انجن های احتراق داخلی .

      6-لابراتوار HVAC .

      7-لابراتوار میخانیک سیالات .         

 

نصاب درسی دیپارتمنت انجنیری میخانیک

اختصارات استفاده شده درکودهای مضامین در مطابقت با سیستم ABET قرار ذیل اند:

EF: پوهنځی انجنیری (این علامه اختصاری برای تمام مضامین اساسی به کار رفته است)

ME: انجنیری میخانیک

به طور مثال کود ME 321 بیانگر کورس مربوط به دیپارتمنت انجنیری میخانیک ، سال سوم- و مضمون شماره 21 می باشد. شماره مضمون در صنف های یک دیپارتمنت تکرار نشده است.

 

مشخصات کورس ها: مشخصات کورس ها برای پوهنځی انجنیری شامل شماره کورس، عنوان کورس، تعداد کریدیت های آن در یک سمستر و تعداد ساعات درسی (Contact Period) دریک هفته می باشد. ساعات درسی شامل لکچر، تمرین و یا لابراتوار بوده و مدت هرساعت درسی 50 دقیقه است.

 

مخففات ذیل در پروگرام درسی این دیپارتمنت قابل استفاده است:

Cr کریدیت، Re ساعت درسی برای حل تمرین ، Le ساعت درسی برای لکچر، Lb ساعت درسی برای لابراتوار، Engl نشاندهنده مضامین انگلیسی،  Math مخفف برای مضامین ریاضیات، Phys  مخفف برای مضامین فزیک ها، Hist برای تاریخ، Is برای تمام مضامین ثقافت اسلامی،EE انجنیری برق، MEانجنیری میخانیک، CEانجنیری سیول وAR مهندسی

 

سال اول انجنیری عمومی

سمستر اول

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

پوهنتون شمول

ادبیات

ندارد

 

2

2

3

انگلیسی I

Engl101

اساسی

دیپارتمنت برق

ندارد

2

 

4

4

کلکولس I

Math101

اساسی

دیپارتمنت میخانیک

ندارد

 

6

1

3

رسم تخنیکی I

ME101

اساسی

دیپارتمنت برق

ندارد

 

3

2

3

مبادی انجنیری و کمپیوتر

EE101

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ندارد

2

3

3

4

فزیک انجنیری I

Phys101

پوهنتون شمول

شرعیات

ندارد

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

Is101

پوهنتون شمول

علوم اجتماعی

ندارد

 

 

1

1

تاریخ افغانستان

Hist101

 

 

 

4

14

14

19

مجموع

 

 

سمستر دوم

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

پوهنتون شمول

ادبیات

ENGL102

 

2

2

3

انگلیسی II

ENGL102

اساسی

دیپارتمنت برق

MATH101

2

 

4

4

کلکولس II

MATH102

اساسی

ساینس

ندارد

 

3

2

3

کیمیای انجنیری I

CHEM101

اساسی

دیپارتمنت برق

EE101

 

3

2

3

پروگرامینگ کمپیوتر

EE102

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME101

2

6

1

3

دیزاین به کمک کمپیوتر

ME102

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

PHYS101

 

3

3

4

فزیک انجنیری2

PHYS102

پوهنتون شمول

شرعیات

IS101

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS102

 

 

 

4

17

15

18

مجموع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سال دوم – انجنیری عمومی

سمستر سوم

 

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

پوهنتون شمول

ادبیات

ENGL102

 

2

2

3

انگلیسی III

ENGL203

تخصصی

دیپارتمنت برق

MATH102

2

 

4

4

کلکولس III

MATH203

تخصصی

دیپارتمنت برق

PHYS102

2

3

3

4

فزیک انجنیری3

PHYS203

اساسی

ساینس

CHEM102

2

3

2

3

IIکیمیای

CHEM202

اساسی

دیپارتمنت سیول

MATH102& PHYS102

2

 

3

3

ستاتیکس

CE 201

پوهنتون شمول

شرعیات

PHYS102

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS203

 

 

 

8

8

15

18

مجموع

 

 

 

 

سمستر چهارم

 

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

پوهنتون شمول

ادبیات

ENGL203

 

2

2

3

انگلیسی -4

ENGL204

تخصصی

دیپارتمنت برق

MATH203

 

 

4

4

معادلات تفاضلی انجنیری

MATH204

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

CE 201

 

 

3

3

دینامیکس

ME 203

اساسی

دیپارتمنت برق

PHYS203

 

 

4

4

تحلیل سرکت-1

EE 203

اساسی

دیپارتمنت سیول

:  CE201

 

3

3

4

مقاومت مواد

CE 202

پوهنتون شمول

شرعیات

IS203

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS204

 

 

 

0

5

17

19

مجموع

 

 

 

 

سال سوم دیپارتمنت انجنیری میخانیک

 

 

سمستر پنجم انجنیری میخانیک

 

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

پوهنتون شمول

دیپارتمنت برق

MATH204

 

 

3

3

تیوری متریکس تطبیقی

MATH305

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

CHEM101&  MATH101

 

 

3

3

ترمودینامیک I

ME304

تخصصی

دیپارتمنت برق

PHYS203

 

3

3

4

سرکت های برقی و ماشین ها

EE305

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

PHYS101, &MATH203

 

3

3

4

مخانیک سیال

ME305

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME 203

 

 

3

3

کینماتیکس

ME306

پوهنتون شمول

شرعیات

IS304

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS305

 

 

 

0

6

16

18

مجموع

 

 

 

 

 

سمستر ششم انجنیری میخانیک

 

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

پوهنتون شمول

دیپارتمنت میخانیک

ME 203 و ME306

 

 

4

4

دینامیک ماشین ها

ME307

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

CHEM101&  MATH101

 

 

3

3

انتخاب مسلکی

ME3xx

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

PHYS101, &MATH101

 

6

1

3

پروسه تولید I

ME308

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ندارد

 

 

3

3

منجمنت انجنیری 1

ME309

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

E102  ، ME 304  ، EE 305

 

6

1

3

لابراتوار انسترومنت

ME310

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME304

 

 

3

3

ترمودینامیک II

ME311

پوهنتون شمول

شرعیات

IS204

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS306

 

 

 

 

12

16

20

مجموع

 

 

 

 

 

 

سال چهارم دیپارتمنت انجنیری میخانیک

 

سمستر هفتم انجنیری میخانیک

 

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME 311  

 

3

2

3

ماشینهای احتراق داخلی

ME412

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME 304  

 

 

3

3

انتقال حرارت

ME413

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

    ME 413 وCE 202

 

3

3

4

تحلیل فاینایت المنت

ME414

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME 308

 

6

1

3

پروسه تولید   II

ME415

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

   ME 203   ،  EE102   ،MATH204  ME 310  

 

3

3

4

کنترول آتوماتیک

ME416

پوهنتون شمول

شرعیات

IS306

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS407

 

 

 

 

15

13

18

مجموع

 

 

 

سمستر هشتم انجنیری میخانیک

 

کتگوری مضمون

مرجع تدریس کننده

پیش شرط

تمرین

لابراتوار

لکچر

کریدیت

نام مضمون

کود مضمون

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME 305  

 

3

3

4

تهویه و تسخین   (HVAC)

ME417

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME 309

 

 

3

3

منجمنت II

ME418

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

     CE 202  و  ME 203

 

 

3

3

دیزاین عناصر ماشین

ME419

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

   ME310  , ME 305

 

6

1

3

دیزاین پروژه های صنعتی

ME420

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

  

 

 

3

3

سیمینار

ME423

تخصصی

دیپارتمنت میخانیک

ME413

 

 

3

3

انتخاب مسلکی

ME4xx

پوهنتون شمول

شرعیات

IS307

 

 

1

1

ثقافت اسلامی

IS408

 

 

 

 

9

17

20

مجموع

 

 

 

در دیپارتمنت انجنیری میخانیک مجموعا" در جریان هشت سمستر 153 کریدت مضامین تدریس میگردد که از انجمله (%30) ان مضامین اساسی, (%56  ) مضامین تخصصی دیپارتمنت و ( % 14 )  مضامین پوهنتون شمول را احتوا مینماید.